Brouwhandleiding

Deze pagina zal je helemaal uitleggen hoe je bij ons op de Bolk mooi je eigen biertje kunt brouwen. Soms worden specifieke termen en definities gebruikt, deze zou je allemaal terug moeten kunnen vinden bij het stukje over definities. Verder kan je informatie over de specifieke stappen van het brouwproces op de sub-paginas (het menu rechts) vinden.

Brouwhandleiding
Schoonmaken Schroten Maischen Filteren Koken Koelen Vergisten Bottelen Proeven Etiketteren

Recept maken

Het is natuurlijk belangrijk dat je een goed recept hebt samengesteld voordat je bier gaat brouwen. De makkelijkste manier om een bierbrouwrecept te krijgen is door online eentje op te zoeken, maar je kan ook je eigen recept maken. Check the Receptenhandleiding om te zien waar je op moet letten bij bestaande recepten, of om te leren hoe je zelf een recept maakt.

Planning

Je hebt nu een bierrecept, maar er zijn nog wel enkele belangrijke stappen die je moet nemen voordat je kan gaan brouwen:

• Meld op tijd (2-3 weken van tevoren) bij het bestuur van de Bolk wanneer je de keuken wilt gebruiken, zo voorkom je dat er dubbel gepland wordt en weet je zeker dat je rustig kan gaan brouwen.
  
• Bestel tenminste een week voordat je wilt brouwen de ingrediënten die je nodig hebt, zie Brouwingrediënten voor een overzicht van de veelgebruikte verkopers.
  
• Stuur de raad een mailtje met je brouwplan en de datum van je brouwsessie.

Vergeet niet een paar dagen voor het brouwen de giststarter te maken mocht je hier gebruik van maken, zie de pagina over gist.

Het brouwen zelf neemt meer dan een dagdeel in beslag. Neem hier de tijd voor, het is zonde als het bier mislukt vanwege haastig werk. Werk met minstens twee man, of meer, dat is wel zo gezellig en vele handen maken licht. Brouwen mag best met een biertje erbij! Het brouwen gebeurt hoofdzakelijk in de keuken en neemt veel ruimte in beslag. Het is dus niet handig om dit tijdens het koken van een eettafel te doen. Begin op tijd (9 uur) of kies een dag zonder eettafel. De spullen voor het brouwen liggen in de BBG-opslag boven in het gangetje naar de keuken.

Nadat het bier is gebrouwen moet het minimaal één à anderhalve week vergisten. Dit gebeurt in vergistingsvaten in de BBG-kast op het level. De BBG-kast heeft niet heel veel vergistingsruimte, dus probeer je biertje echt snel te bottelen zodat andere mensen weer kunnen brouwen.
LET OP Vergistingsvaten moet je nooit verplaatsen terwijl het waterslot er nog in zit! Het water uit het waterslot kan zo het vat in gezogen worden. Dit kan leiden tot infecties gezien het water niet steriel is.

Tijdens de vergisting kun je de flesjes verzamelen voor het bottelen. Mocht je zelf nog wat lege kratten hebben staan, dan kan je die gebruiken. Mocht dit nou niet het geval zijn, dan kan je altijd lief vragen aan de Barcom van de Bolk of aan het Bolkhuisch of je van hun lege kratjes zou kunnen overkopen voor het statiegeldbedrag.

Na de vergisting moet het bier gebotteld worden. Met het bottelen ben je al gauw een paar uur kwijt. Zorg dat je minimaal met z’n tweeën bent. Hierna is het een kwestie van geduld; hoe zwaarder het bier hoe langer het op fles moet rijpen.

Tot slot moet het bier geproefd worden. Hierna wordt een naam bedacht en moeten etiketten op de flesjes geplakt worden.

Je bent dus van voorbereiding tot etiketteren al gauw een paar maanden bezig afhankelijk van het soort bier. Hou hier rekening mee. Wil je bijvoorbeeld een lekker zomerbiertje brouwen, begin dan op tijd zodat het ook in de zomer af is.

Brouwen

Het bierbrouwen verloopt over het algemeen in zes stappen. Hier zullen we een kort overzicht geven met meer gedetailleerde informatie op de pagina's van de individuele stappen.

Schroten:
Bij het schroten breek je de moutkorrels. Hierdoor wordt de beschermende buitenlaag (kaf) van de korrels gebroken. Hierdoor kan het zetmeel in water oplossen tijdens het maischen. Schroten wordt gedaan met een schrootmolen. Dit is vaak in een half uurtje te doen als je doorwerkt.

Maischen:
Bij het maischen laat je het beslag op diverse temperaturen komen en houd je het daar, zodat het zetmeel in je mout wordt afgebroken naar oplosbare suikers en korte polysaccharide. Deze stap duurt vaak 60-90 minuten.

Filteren:
Na het maischen wil je de mout uit je beslag halen. Dit kan bij de brouwketel gemakkelijk door de trommel eruit te tillen. Als je de brouwpan gebruikt, moet je een losse filteremmer opzetten. Het is aan te raden om het filter nog even rustig door te spoelen met water wat net onder 80 °C is. Zo verbeter je de opbrengst. Probeer tijdens het filteren te voorkomen dat je filterbed droog komt te vallen.

Koken:
Na het filteren wil je je wort koken. Dit wordt om een aantal redenen gedaan. Ten eerste, denatureert het je de amylase enzymen. Verder ontsmet het ook het wort via pasteurisatie. Dit betekent dat je voor en tijdens de kookstap nog iets minder voorzichtig hoeft te zijn met steriel werken om infecties te voorkomen, maar na de kookstap moet je dus extra voorzichtig zijn. Vaak doe je tijdens de kook stap ook hop bij je bier. Hop die je lang meekookt zal vooral zijn bittere stoffen afgeven, waar hop die je slechts kort meekookt vooral aromatische stoffen zal bijdragen.

Koelen:
Na het koken is het belangrijk om je wort te koelen voordat je het gaat vergisten. Gist kan namelijk boven bepaalde temperaturen niet overleven. Dit koelen doen wij met behulp van een koelspiraal, die met koud kraanwater je bier afkoelt tot minimaal 26 °C.
LET OP Vanaf dit punt is het uiterst belangrijk dat je steriel te werk gaat om infecties te voorkomen, zorg dat het wort alleen nog maar in aanraking komt met dingen die in de chemioxy goed zijn schoongemaakt.

Vergisten:
Wanneer het bier eenmaal voldoende afgekoeld is, is het tijd voor de vergisting. Dan giet je je gekoelde wort van uiterlijk 26°C over in een vergistingsvat (via het kraantje op de brouwketel). Het vergistingsvat moet eerst goed met chemioxy schoongemaakt zijn. Je wilt hierbij graag lucht introduceren in het wort, omdat dit ervoor zorgt dat er genoeg zuurstof in je wort zit voor je gist om snel te kunnen delen. Vergeet niet te dubbelchecken dat het kraantje van je vergistingsvat dicht zit :-)