Bolksch Bierbrouwersgilde - Gebruikersbijdragen [nl]

Filteren

2016-06-24T18:16:34Z

Emiel:

{{Brouwhandleiding/Inhoud}}

==Uitvoering==

Filteren is de stap tussen het maischen en koken en heeft als doel om zo veel mogelijk vaste bestanddelen uit de wort te halen. Probeer zo min mogelijk zuurstof in je wort te krijgen en zorg dat de temperatuur niet te veel daalt.

====Benodigdheden====
* Pan met beslag
* Hevelfilter
* Slangen
* Kraantje
* Tie-wraps
* Stoel
* Vergistingsvat
* Spoelwater (op temperatuur van beslag)

====Stappenplan====
# Plaats de pan op het kookeiland
# Plaats het vat op een stoel onder de pan
# Roer in het beslag zodat alle deeltjes in suspensie zijn. Plaats het filter in de pan zodat hij op de bodem ligt.
# Maak de slang vast aan de pijp van het filter en maak het kraantje vast aan het uiteinde van de slang. Zet het filter recht m.b.v. een tie-wrap aan een handvat.
# Wacht tot de deeltjes naar beneden zijn gezakt en het filterbed is gevormd.
# Zuig de wort aan en zet het kraantje langzaam open. Stop zodra het filterbed bijna bovenkomt.
# Giet de wort terug en herhaal de vorige stap totdat de wort helder is.
# Spoel de bostel om alle suikers eruit te halen totdat er weinig suikers meer uitkomen.

De wort kun je vervolgens koken. Van de bostel kun je brood bakken, of je geeft het aan de kippen.

[[Bestand:hevelfilter.jpg|thumb|none|200px|Filteren met een hevelfilter.]]

Bestand:Hevelfilter.jpg

2016-06-24T18:14:19Z

Emiel:

Brouwsessies

2016-04-21T10:36:06Z

Emiel:

Hier een overzicht van (het gros van) de bieren die het BBG gebrouwen heeft. Uitgebreidere documentatie is vooralsnog te vinden op de Drive.

==2010/2011==

===Citroenbier===
Datum brouwen: mei 2011

Netzoals elke eerste pannekoek mislukt is hier ook het eerste biertje mislukt.

==2011/2012==

===BBG Tripel H "Hoppiger dan je ..."===
Datum brouwen: 28 februari 2012 
Datum bottelen: 19 april 2012 
Batch: 1

===BBG Tripel B "Beter Bolksch Bier"===
Datum brouwen: 19 april 2012 
Datum bottelen: 16 mei 2012 
Batch: 2

===BBG Blikbier===
Datum brouwen/aanmaken: 8 juni 2012 
Datum bottelen: 7 juli 2012 
Batch: 3

==2012/2013==

===BBG Dubbel B "Bruine Banaan"===
Datum brouwen: 6 oktober 2012 
Datum bottelen: 25 oktober 2012 
Batch: 4

Zie voor meer informatie: [[Batch 4]].

===BBG Imperial Russian Stout "Extra Stout"===
Datum brouwen: 21 november 2012 
Datum bottelen: 12 december 2012 
Batch: 5

Zie voor meer informatie: [[Batch 5]].

===BBG Blond "Bruisend Blondje"===
Datum brouwen: 16 december 2012 
Datum bottelen: 8 januari 2013 
Batch: 6

Zie voor meer informatie: [[Batch 6]].

===BBG Hefeweizen "Weergaloos Weisßbier"===
Datum brouwen: 19 februari 2013 
Datum bottelen: 12 maart 2013 
Batch: 7

Zie voor meer informatie: [[Batch 7]].

===BBG Quadrupel "Geestrijke Gerstewijn"===
Datum brouwen: 9 mei 2013 
Datum bottelen: 11 juni 2013 
Batch: 8

==2013/2014==

===BBG Rookbier===
Datum brouwen: 14 september 2013 
Datum bottelen: 5 oktober 2013 
Batch: 9

Zie voor meer informatie: [[Batch 9]].

===BBG Gember-speltbier "Gembergoud"===
Datum brouwen: 1 november 2013 
Datum bottelen: datum op etiket klopt niet 
Batch: 10

===BaByG Fantasiebier "Gulio's Fantasiebier"===
Datum brouwen: 24 november 2014 
Datum bottelen: ?

Bier van de eerstejaarscommissie Klein-BBG of wel BaByG.

===BBG Lentebok "Jolige Junibok"===
Datum brouwen: 15 december 2013 
Datum bottelen: 2 januari 2014 
Batch: 11

===European Mining Course (EMC) Gluck Auf Steinbier===
Datum brouwen: 18 januari 2014. 
Datum bottelen: 15 februari 2014 

===BBG Honing-blondbier "Extreem Schuimend Goud"===
Datum brouwen: 13 maart 2014 
Datum bottelen: 24 maart 2014 
Batch: 12

===BBG Tripel "Alfabet"===
Datum brouwen: 16 maart 2014 
Datum bottelen: 27 maart 2014 
Batch: 13

In de variaties: Alfabet, Alpha en Beta.

===BBG Tripel "..."===
Datum brouwen: 4 april 2014 
Datum bottelen: ? 
Batch: 14

===BBG Witbier "Zomerzon"===
Datum brouwen: 13 april 2014 
Datum bottelen: 28 april 2014 
Batch: 15

===BBG Ontvangstbier "Ongelooflijk OWeebier"===
Datum brouwen eerste sessie: 25 mei 2014 
Datum brouwen tweede sessie: 1 juni 2014 
Datum bottelen: 8 juni 2014 
Batch: 16

===BBG India Pale Ale===
Datum brouwen: 15 juni 2014 
Datum bottelen: 6 juli 2014 
Batch: 17

"Bitter in de mond, maakt het hart gezond."

===BBG Herfstbok===
Datum brouwen: 26 juli 2014 
Datum bottelen: 7 augustus 2014 
Batch: 18

==2014/2015==

===BBG Bitter===
Datum brouwen: 5 oktober 2014 
Datum bottelen: 21 oktober 2014 
Batch: 19

Gehopt met verse hop die gevonden is langs de Schie.

===BBG BAM! Rood===
Datum brouwen: 29 november 2014 
Datum bottelen: 14 januari 2015 
Batch: 20

Explosief doch lekker biertje.

===BBG Duvel Kloon===
Datum brouwen: 15 december 2014 
Datum bottelen: 8 januari 
Datum ontploffing: 6 mei 2015 
Datum 'herbotteling': 7 mei 2015 
Batch: 21

===BBG LustrumXI Tripel===
Datum brouwen: 9 februari 2015 
Datum bottelen: 20 februari 2015 
Batch: 22

Speciaal gebrouwen voor het 11e lustrum van de D.S.V. "Nieuwe Delft".

===BBG Weizen 1875 'Trui's Tarwebier'===
Datum brouwen: 29 maart 2015 
Datum bottelen: 15 april 2015 
Batch: 23

Gebrouwen ter ere van het 140 jarig bestaan van Trui.

===BaByG Pepermeibok===
Datum brouwen: ? 
Datum bottelen: 26 juni 2015 
Batch: 24

===BBG Dubbele Passie===
Datum brouwen: 26 april 2015 
Datum bottelen: 8 mei 2015 
Batch: 25

Bier met passievrucht.

==2015/2016==

===BBG Espresso Stout===
Datum brouwen: 26 september 2015 
Datum bottelen: ? 
Batch: 26

===BBG Lustrumwit===
Datum brouwen: 13 november 2015 
Datum bottelen: ? 
Batch: 27

Witbier ter ere van het 1e BBG-lustrum.

Koelen

2016-04-21T10:25:27Z

Emiel: Koelen toegevoegd aan handleiding

{{Brouwhandleiding/Inhoud}}

==Uitvoering==
Na het koken moet de wort zo snel mogelijk worden teruggekoeld tot een temperatuur van ongeveer 20 graden Celsius. Dan pas kan de gist bij de wort en kan de vergisting beginnen. Omdat de kans op infecties erg groot is tijdens dit proces moet het koelen zo snel mogelijk gebeuren.

====Benodigdheden====
* Pan met de wort
* Dompelkoeler
* Gardenakoppeling voor op de kraan
* Waterpomptang
* Thermometer

====Stappenplan====
# Maak de dompelkoeler en de thermometer schoon met ChemiPro Oxi of gelijksoortig middel.
# Haal de normale kraan weg en sluit de dompelkoeler aan met de koppeling.
# Test de dompelkoeler + slangen op lekkages, we willen geen vies water in het bier!
# Haal de pan met wort van het vuur en zet deze op het aanrecht.
# Plaats de dompelkoeler in de pan met wort en koel de vloeistof terug tot ongeveer 20 graden Celsius. Let erop dat er geen verontreinigingen in de wort komen.

Brouwingrediënten

2016-04-19T07:40:04Z

Emiel:

{{Brouwingrediënten/Inhoud}}

Om goed bier te maken hebben we ingrediënten nodig. Afhankelijk van je recept moet je natuurlijk meer of minder bestellen.

===Winkels===
Ingrediënten als mout, hop, gist en andere toevoegingen bestellen we over het algemeen bij Brouwmarkt [http://www.brouwmarkt.nl] of Brouwland [http://www.brouwland.nl]. Over het algemeen is Brouwmarkt wat goedkoper, maar sommige dingen hebben ze daar helaas niet. Kijk voor je gaat bestellen wel even of er niet toevallig ingrediënten over zijn die jij ook kunt gebruiken. Ook is het handig om bestellingen van verschillende brouwsessies te combineren indien mogelijk. Mocht je er tijdens het brouwen achter komen dat je iets mist of gaat bijvoorbeeld je hydrometer stuk? Bij drogisterij Papillon [http://www.drogisterij-papillon.nl/] hebben ze ook enkele basis-brouwspullen.

Suiker

2016-04-19T07:36:10Z

Emiel:

{{Brouwingrediënten/Inhoud}}

Hiervoor gebruiken we het suiker dat al reeds aanwezig is in de keuken van de Bolk. Over het algemeen is zowel normale kristalsuiker als basterdsuiker aanwezig.

Water

2016-04-19T07:35:45Z

Emiel:

{{Brouwingrediënten/Inhoud}}

Omdat we niet een eigen bron hebben moeten we het maar doen met leidingwater. Maar weest gerust, de ervaring laat weten dat het leidingwater van de Bolk van uitstekende kwaliteit is om bier mee te brouwen.

Brouwhandleiding

2016-04-19T07:33:29Z

Emiel:

Hier zal een complete handleiding komen over bier brouwen op de Bolk. Hierbij zullen een aantal definities gebruikt worden. Mocht je de betekenis van een woord niet kennen, dan kun je dat vinden onder [[Definities]]. In het menu rechts kun je navigeren tussen de verschillende stappen die doorlopen moeten worden bij het brouwen van je eigen bier.

{{Brouwhandleiding/Inhoud}}

==Planning==
Heb je een biertype gekozen begin dan een week voor het brouwen met het maken van een recept en koop de benodigde grondstoffen.

Vergeet niet een paar dagen voor het brouwen de giststarter te maken mocht je hier gebruik van maken, zie [[#Gist]].

Het brouwen zelf neemt meer dan een dagdeel in beslag. Neem hier de tijd voor, het is zonde als het bier mislukt vanwege haastig werk. Werk met minstens twee man, of meer dat is wel zo gezellig. Dat mag best met een biertje erbij! Het brouwen gebeurt hoofdzakelijk in de keuken en neemt veel ruimte in beslag. Het is dus niet handig om dit tijdens het koken van een eettafel te doen. Begin op tijd of kies een dag zonder eettafel. De spullen voor het brouwen liggen in de BBG opslag in het gangetje naar de keuken.

Nadat het bier is gebrouwen moet het ongeveer een week vergisten. Dit moet thuis plaatsvinden zolang we geen AGP-vergunning hebben! Een dag na het brouwen moet gecontroleerd worden of de gisting van start is gegaan.

Na de hoofdvergisting moet het afhankelijk van het recept zo'n twee weken lageren. Voor het overtappen van het bier van het geilvat naar het lagervat ben je ongeveer een uur kwijt. Het wordt dan ook tijd om lege flesjes te verzamelen.

Na het lageren moet het bier gebotteld worden. Met het bottelen ben je al gauw een paar uur kwijt met twee of meer man. Hierna is het een kwestie van geduld. Hoe zwaarder het bier hoe langer het op fles moet rijpen.

Tot slot moet het bier geproefd worden. Hierna wordt een naam bedacht en moeten etiketten op de flesjes geplakt worden.

Je bent dus van voorbereiding tot etiketteren al gauw een paar maanden bezig afhankelijk van het soort bier. Hou hier rekening mee. Wil je bijvoorbeeld een lekker zomerbiertje maken, begin dan op tijd zodat het ook in de zomer af is.

Brouwmaterialen

2016-04-19T07:30:01Z

Emiel:

Het BBG beschikt over een aantal materialen die noodzakelijk danwel handig zijn bij het brouwen van bier. Een overzicht van deze materialen is hier te vinden.

{{Brouwmaterialen/Inhoud}}

=Materialen=
Het Gilde beschikt over de volgende gereedschappen:
* Vergistingsvaten met watersloten van plastic, 30 liter, 3 stuks (Zie: [[Brouwemmer]])
* [[Schrootmolen]]
* Thermometer digitaal
* Plastic roerspatel
* Kroonkurkapparaat
* Weegschaal digitaal
* Flessenborstels
* Flessenspoelapparaat Blast
* Erlenmeyers 1000 ml en 500 ml
* Maatbeker 800 ml
* Maatcilinder 250 ml
* Petrischalen 7 cm doorsnede, 2 stuks
* [[Filterkuip]]
* Moutvaten, 3 stuks
* Glazen [[Gistingsfles]] (5L)
* Opengeslepen 50L fust
* [[Hydrometer]]
* Afvulpijpje
* Koelspiraal (Zie: [[Koeler]])

Daarnaast gebruiken we de volgende spullen van de Bolk:
* RVS-pannen (rvs heeft als voordeel dat het minder snel smaken afgeeft dan aluminium)
* Fornuis (minimaal 2 pitten nodig vanwege maischen en spoelwater verwarmen)
* Boormachine

Koken

2016-02-22T19:33:57Z

Emiel:

{{Brouwhandleiding/Inhoud}}

==Uitvoering==
Het doel van het koken is om de wort te steriliseren, de hopsmaak in de wort te krijgen en om ongewenste stoffen uit de wort te koken. Kook daarom zonder deksel op de pan.

====Benodigdheden====
* Pan met de wort
* Hopsokken
* Hop en eventuele andere kruiden
* Weegschaal

====Stappenplan====
# Zet de pan met wort op het fornuis en breng dit aan de kook.
# Weeg de hop en de kruiden af en stop ze in een hopsok. De sok kun je gewoon dichtknopen.
# Voeg de sokken toe op het juiste moment (volgens recept).
# Maak ondertussen alle spullen schoon met Chemipo Oxi voor alle stappen hierna (koelen en vergisten).
# Haal, als het koken klaar is, de sokken uit de wort en laat ze uitlekken. Let op! Vanaf deze stap moeten alle spullen die gebruikt worden gereinigd zijn.

Brouwsessies

2015-11-12T21:13:35Z

Emiel: botteldatum trui's tarwebier

Maischen

2015-04-11T16:05:32Z

Emiel:

{{Brouwhandleiding/Inhoud}}

=Uitvoering=

Het maischen doen we in een of twee rvs-pannen op het gasfornuis. Het beslagwater kan het beste op het vuur gezet worden tijdens het schroten. Het maischen neemt 1-2 uur in beslag. Gedurende deze tijd moet je de temperatuur van het beslag goed in de gaten houden.

====Benodigdheden====
* [[Maischschema]]
* Maischpan(nen);
* Roerspatel of schuimspatel;
* [[Thermometer]];

====Stappenplan====
# Breng het maischwater op temperatuur voor het inmaischen.
# Voeg al roerende het schrootmout toe en corrigeer de temperatuur indien nodig (tijdens het verwarmen moet er goed geroerd worden en met name op de bodem).
# Laat het beslag zolang rusten als in het schema staat. Indien nodig tussentijds bijverwarmen (en goed roeren).
# Als het tijd is voor de volgende stap het vuur tussen klein en groot zetten zodat het met 2 graden Celcius per minuut warmer worden (en goed roeren).
# Deze stappen herhalen tot en met het afmaischen.

[[Bestand:inmaischen.jpg|thumb|none|320px|Schroot toevoegen aan het maischwater.]]

Filteren

2015-04-11T16:03:33Z

Emiel:

{{Brouwhandleiding/Inhoud}}

=Uitvoering=

Filteren is de stap tussen het maischen en koken en heeft als doel om zo veel mogelijk vaste bestanddelen uit de wort te halen. Probeer zo min mogelijk zuurstof in je wort te krijgen en zorg dat de temperatuur niet te veel daalt.

====Benodigdheden====
* Pan met beslag
* Hevelfilter
* Slangen
* Kraantje
* Tie-wraps
* Stoel
* Vergistingsvat
* Spoelwater (op temperatuur van beslag)

====Stappenplan====
# Plaats de pan op het kookeiland
# Plaats het vat op een stoel onder de pan
# Roer in het beslag zodat alle deeltjes in suspensie zijn. Plaats het filter in de pan zodat hij op de bodem ligt.
# Maak de slang vast aan de pijp van het filter en maak het kraantje vast aan het uiteinde van de slang. Zet het filter recht m.b.v. een tie-wrap aan een handvat.
# Wacht tot de deeltjes naar beneden zijn gezakt en het filterbed is gevormd.
# Zuig de wort aan en zet het kraantje langzaam open. Stop zodra het filterbed bijna bovenkomt.
# Giet de wort terug en herhaal de vorige stap totdat de wort helder is.
# Spoel de bostel om alle suikers eruit te halen totdat er weinig suikers meer uitkomen.

De wort kun je vervolgens koken. Van de bostel kun je brood bakken, of je geeft het aan de kippen.

Bierproefformulier

2015-02-21T20:58:00Z

Emiel:

In het [https://docs.google.com/forms/d/1XfA8mu0qKWUiiL-NDDm-x8RJWnl-sSEhb6TNM-FvtVc/viewform?usp=send_form BBG-bierproefformulier] kun je invullen wat je van het bier vindt. Op deze manier kunnen we bijhouden hoe onze bieren zich ontwikkelen.

Bierproefformulier

2015-02-21T20:54:24Z

Emiel:

In het [https://docs.google.com/forms/d/1XfA8mu0qKWUiiL-NDDm-x8RJWnl-sSEhb6TNM-FvtVc/viewform?usp=send_form BBG-bierproeffomulier] kun je invullen wat je van het bier vindt. Op deze manier kunnen we bijhouden hoe onze bieren zich ontwikkelen.

Gezel

2015-02-21T20:41:28Z

Emiel: De pagina is leeggehaald

Gezel

2015-02-21T20:41:15Z

Emiel: Versie 226 van Emiel (overleg) ongedaan gemaakt

=Gezel=

Vul hier in wat je van je biertje vond.

<iframe src="https://docs.google.com/forms/d/1z8dAC5OaRuc4DpHy1DJhhySuIptuSO3surbuqlR_VgQ/viewform?embedded=true" width="760" height="500" frameborder="0" marginheight="0" marginwidth="0">Loading...</iframe>

Bierproefformulier

2015-02-21T20:40:34Z

Emiel: Nieuwe pagina aangemaakt met 'In het [http://goo.gl/forms/jwxwn2g39M BBG-bierproeffomulier] kun je invullen wat je van het bier vindt. Op deze manier kunnen we bijhouden hoe onze bieren zich ont...'

In het [http://goo.gl/forms/jwxwn2g39M BBG-bierproeffomulier] kun je invullen wat je van het bier vindt. Op deze manier kunnen we bijhouden hoe onze bieren zich ontwikkelen.

Gezel

2015-02-21T20:21:55Z

Emiel:

=Gezel=

Vul hier in wat je van je biertje vond.

http://goo.gl/forms/jwxwn2g39M

Gezel

2015-02-21T20:21:21Z

Emiel: Nieuwe pagina aangemaakt met '=Gezel= Vul hier in wat je van je biertje vond. <iframe src="https://docs.google.com/forms/d/1z8dAC5OaRuc4DpHy1DJhhySuIptuSO3surbuqlR_VgQ/viewform?embedded=true"...'

Meester

2015-02-14T13:14:53Z

Emiel:

=Meester=

Naast leerlingen en gezellen kent het Gilde ook Meesters. Als gezel kan je Meester worden door een meesterproef af te leggen waarmee je je specialiseert op een bepaald gebied. Het idee is dat een Meester de centrale vraagbaak is op dit gebied. Een voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld een Gistmeester, wie in zijn meesterproef grondig onderzoek heeft gedaan naar gist en aan de hand van enkele brouwsessies zijn opgedane kennis aantoont.

Tijdens een morgenspraak wordt iemand benoemt tot Meester als hij zijn meesterproef heeft afgerond en nadat hij eventuele vragen van de morgenspraak voldoende heeft beantwoord. In de volgende tabel staan de huidige Meesters van het BBG.

{| class="wikitable"
! Naam
! Meesterschap
! Datum van benoeming
|-
| Kees de Rijke || Accijnsmeester || 12-11-2014
|-
| Emiel Klifman || Gistmeester || 12-11-2014
|-
| Roy de Bokx || Beslagmeester || 11-02-2015
|}

Gistproblemen

2015-01-31T11:37:08Z

Emiel:

Gist is een levend product en er kunnen dus makkelijk problemen ontstaan bij de vergisting van het bier. Op deze pagina staan veelvoorkomende problemen en de mogelijke oplossingen.

=Probleem: de vergisting komt niet op gang of stopt voortijdig=
====Oorzaak: te lage temperatuur====
* Verhoog de temperatuur, bijvoorbeeld door het vat verplaatsen.

====Oorzaak: gist niet goed gemengd met wort====
* Roer het bier door of schud het vat
* Schenk het bier over, dit heeft de voorkeur want er komt ook meer zuurstof in het bier.

====Oorzaak: het gist is van slechte kwaliteit====
* Voeg nieuw gist toe van goede kwaliteit. Bij al gedeeltelijke vergisting moet je het nieuwe gist eerst voldoende activeren door toe te voegen aan wort van hetzelfde SG.

====Oorzaak: te weinig gist toegevoegd====
* Voeg meer al geactiveerd gist toe aan je wort

====Oorzaak: onhygiënisch gewerkt====
* Proef het bier, smaakt het nog goed schenk het dan over en probeer nogmaals met nieuw gist. Proeft het slecht dan is het waarschijnlijk niet meer te redden.

=Probleem: het SG is (veel) lager dan verwacht=
====Oorzaak: Meetfout====
Controleer je metingen. Heb je bijvoorbeeld gecorrigeerd bij je SG-meting voor de temperatuur?

====Oorzaak: verontreiniging====
* Een bacteriële infectie kan je SG verlagen. Proef het bier, gooi het weg als het slecht smaakt.

Giststarter

2015-01-15T22:57:26Z

Emiel:

{{Brouwhandleiding/Inhoud}}

=Uitvoering=

Hier staat de theorie van het maken van een giststarter beschreven. Werk zo hygiënisch mogelijk!

====Benodigdheden====
* Kleine hoeveelheid gist (bierflesje, vorige vergisting etc.)
* Eigen wort of een moutextract
* Eventueel gistvoedingscomplex
* Eventueel hop (verkleint volgens sommigen de kans op infecties
* Waterslot
* Rubberkap voor bierflesje

====Stappenplan====
# Fles koudzetten (koelkast) totdat gistdepot onderin de fles ligt.
# Wort maken van SG gelijk aan bier, eventueel met gistvoeding en/of hop.
# Onderste 100 ml bier incl gist toevoegen aan 300 ml wort.
# Laten gisten met waterslot totdat koolzuur ontwijkt.
# Schudden en 15 uur beluchten bij 20C. Afdekken met in alcohol gedrenkte watten.
# Waterslot er weer op en laten uitgisten
# Gistkoek toevoegen aan 2 liter wort
# Laten uitgisten en daarna bezinken in koelkast
# Gistkoek toevoegen aan de wort van het te brouwen bier

Giststarter

2015-01-15T22:54:22Z

Emiel: Nieuwe pagina aangemaakt met '=Uitvoering= Hier staat de theorie van het maken van een giststarter beschreven. Werk zo hygiënisch mogelijk! ====Benodigdheden==== * Kleine hoeveelheid gist (bi...'

=Uitvoering=

Hier staat de theorie van het maken van een giststarter beschreven. Werk zo hygiënisch mogelijk!

====Benodigdheden====
* Kleine hoeveelheid gist (bierflesje, vorige vergisting etc.)
* Eigen wort of een moutextract
* Eventueel gistvoedingscomplex
* Eventueel hop (verkleint volgens sommigen de kans op infecties
* Waterslot
* Rubberkap voor bierflesje

====Stappenplan====
# Fles koudzetten (koelkast) totdat gistdepot onderin de fles ligt.
# Wort maken van SG gelijk aan bier, eventueel met gistvoeding en/of hop.
# Onderste 100 ml bier incl gist toevoegen aan 300 ml wort.
# Laten gisten met waterslot totdat koolzuur ontwijkt.
# Schudden en 15 uur beluchten bij 20C. Afdekken met in alcohol gedrenkte watten.
# Waterslot er weer op en laten uitgisten
# Gistkoek toevoegen aan 2 liter wort
# Laten uitgisten en daarna bezinken in koelkast
# Gistkoek toevoegen aan de wort van het te brouwen bier

Gistproblemen

2014-12-28T19:53:30Z

Emiel: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Nog aan te vullen door Emiel op basis van meesterproef/gistboek.'

Nog aan te vullen door Emiel op basis van meesterproef/gistboek.

Vergisten

2014-12-28T19:52:25Z

Emiel: /* Stappenplan */

{{Brouwhandleiding/Inhoud}}

=Uitvoering=

Hier staat de algemene uitleg van het toevoegen van het gist. Verderop op deze pagina wordt uitgelegd wat je moet doen bij bovengistend bier en ondergistend bier tot het afvullen van de flesjes.

====Benodigdheden====
* Gekoelde wort;
* Schoon vergistingsvat;
* Schone kraan en rubber;
* Actief [[gist]];
* Schoon waterslot;
* Suiker indien nodig;
* Hydrometer;
* Thermometer

====Stappenplan====
# Maak alles wat je gaat gebruiken schoon met bijvoorbeeld Chemipro
# Maak je gist actief indien nodig. Volg de verpakking of maak een [[giststarter]]
# Meet de dichtheid van je wort en noteer deze. Dit is je SG na het maischen
# Voeg eventueel suiker/water toe om je SG te corrigeren naar het gewenste SG. Het SG voor de vergisting is je begin-SG. Noteer ook de temperatuur van de wort.
# Draai de kraan stevig in het vat met rubber ertussen en zorg dat de kraan dichtzit
# Belucht de wort door het ruig over te gooien in het vergistingsvat. Het vat moet minimaal een derde tot een kwart ruimte overhouden voor de vergisting.
# Voeg de (actieve) gist toe aan de wort en meng dit
# Doe het deksel op het vat, zet het op zijn plaats en installeer het gevulde waterslot

=Bovengisting=

Bovengisting vindt plaats op temperaturen rond de 20 graden Celsius, oftewel kamertemperatuur. Hiervoor moet je dus bovengistend gist gebruiken.

====Stappenplan====
# Controleer in de eerste paar dagen of de vergisting op gang is gekomen. Er moet gas door het waterslot ontwijken en een schuimlaag ontstaan op het bier. Zo, niet kijk op de pagina [[gistproblemen]]
# Controleer om de paar dagen of het waterslot nog gevuld is met water
# Je kunt je bier overhevelen naar een schoon vergistingsvat vlak voor of na het einde van de hoofdvergisting
# Indien je niet overhevelt moet je je bier bottelen na 2-3 weken nagisting
# Bottel je bier als het gewenste eind-SG is bereikt en het SG niet meer daalt

=Ondergisting=

Ondergisting vindt plaats op temperaturen rond de 10 graden Celsius. Hiervoor moet je natuurlijk ondergistend gist gebruiken. Omdat het op de meeste plaatsen warmer is dan 10 graden Celsius is een gemodificeerde koelkast nodig voor de vergisting.

====Stappenplan====

In te vullen nadat we hier mee geëxperimenteerd hebben.

Vergisten

2014-12-28T19:51:40Z

Emiel:

{{Brouwhandleiding/Inhoud}}

=Uitvoering=

Hier staat de algemene uitleg van het toevoegen van het gist. Verderop op deze pagina wordt uitgelegd wat je moet doen bij bovengistend bier en ondergistend bier tot het afvullen van de flesjes.

====Benodigdheden====
* Gekoelde wort;
* Schoon vergistingsvat;
* Schone kraan en rubber;
* Actief [[gist]];
* Schoon waterslot;
* Suiker indien nodig;
* Hydrometer;
* Thermometer

====Stappenplan====
# Maak alles wat je gaat gebruiken schoon met bijvoorbeeld Chemipro
# Maak je gist actief indien nodig. Volg de verpakking of maak een [[giststarter]]
# Meet de dichtheid van je wort en noteer deze. Dit is je SG na het maischen
# Voeg eventueel suiker/water toe om je SG te corrigeren naar het gewenste SG. Het SG voor de vergisting is je begin-SG. Noteer ook de temperatuur van de wort.
# Draai de kraan stevig in het vat met rubber ertussen en zorg dat de kraan dichtzit
# Belucht de wort door het ruig over te gooien in het vergistingsvat. Het vat moet minimaal een derde tot een kwart ruimte overhouden voor de vergisting.
# Voeg de (actieve) gist toe aan de wort en meng dit
# Doe het deksel op het vat, zet het op zijn plaats en installeer het gevulde waterslot

=Bovengisting=

Bovengisting vindt plaats op temperaturen rond de 20 graden Celsius, oftewel kamertemperatuur. Hiervoor moet je dus bovengistend gist gebruiken.

====Stappenplan====
# Controleer in de eerste paar dagen of de vergisting op gang is gekomen. Er moet gas door het waterslot ontwijken en een schuimlaag ontstaan op het bier. Zo, niet kijk op de pagina [[gistproblemen]]
# Controleer om de paar dagen of het waterslot nog gevuld is met water
# Je kunt je bier overhevelen naar een schoon vergistingsvat vlak voor of na het einde van de hoofdvergisting.
# Indien je niet overhevelt moet je je bier bottelen na 2-3 weken nagisting
# Bottel je bier als het gewenste eind-SG is bereikt en het SG niet meer daalt.

=Ondergisting=

Ondergisting vindt plaats op temperaturen rond de 10 graden Celsius. Hiervoor moet je natuurlijk ondergistend gist gebruiken. Omdat het op de meeste plaatsen warmer is dan 10 graden Celsius is een gemodificeerde koelkast nodig voor de vergisting.

====Stappenplan====

In te vullen nadat we hier mee geëxperimenteerd hebben.

Vergisten

2014-12-28T19:19:06Z

Emiel:

{{Brouwhandleiding/Inhoud}}

=Uitvoering=

====Benodigdheden====
* Gekoelde wort;
* Schoon vergistingsvat;
* Schone kraan en rubber;
* Actief [[gist]];
* Schoon waterslot;
* Suiker indien nodig

====Stappenplan====
# Maak alles wat je gaat gebruiken schoon met bijvoorbeeld Chemipro
# Maak je gist actief indien nodig. Volg de verpakking of maak een [[giststarter]]
# Draai de kraan stevig in het vat met rubber ertussen en zorg dat de kraan dichtzit
# Belucht de wort door het ruig over te gooien in het vergistingsvat
# Los de suiker op in wat wort en meng alles goed door de wort zodat er geen korrels overblijven.
# Voeg de actieve gist toe aan de wort en meng dit
# Doe het deksel op het vat, zet het op zijn plaats en installeer het gevulde waterslot

Gist

2014-12-28T14:45:14Z

Emiel:

{{Brouwingrediënten/Inhoud}}

=Informatie=

Gist is een eencellig organisme dat behoort tot de schimmels. Er zijn meer dan 500 gistsoorten met in elke soort duizenden verschillende stammen. Brouwersgist is van het geslacht Saccharomyces dat ‘suikerschimmel’ betekent. Er zijn twee soorten biergist: S. cerevisiae (‘ale gist’/bovengistend) en S. pastorianus (‘lager gist’/ondergistend).

Het gist gebruikt suikers als bron van voeding. Sommige suikers zijn makkelijker te vergisten dan andere. In volgorde van makkelijk naar moeilijk: glucose, fructose, sucrose, maltose en dan maltotriose. De meeste suikers in de wort zijn maltose, met in mindere mate glucose en maltotriose. Door het maischschema wordt bepaald welke suikers in de wort komen.

=Gistsoorten=

Hier wordt bedoeld in welke vorm het gist wordt toegevoegd aan de wort.

====Vloeibare gisten====

Gistproducent Wyeast maakt vloeibare gisten in een smackpack. Deze gisten moet je in de koelkast bewaren. Haal het gist een paar uur voor gebruik uit de koelkast en druk op de verpakking. Hierdoor gaat het zakje met wortextract dat in de verpakking zit kapot en wordt het gist gevoed. Bij kamertemperatuur gaat de verpakking bol staan en kan het worden toegevoegd aan de wort.

Het gist is genoeg voor een hoeveelheid wort van 20 tot 25 liter. Het grote voordeel van deze gistsoort is dat het gist al actief is voordat het wordt toegevoegd aan de wort. Het gist heeft dus al genoeg voeding wat zorgt voor een betere smaak en de vergisting komt sneller op gang wat de smaak verbeterd en de kans op infecties verkleind.

Onze ervaringen met deze gistsoort zijn erg goed, maar het is wel duur. Een smackpack kost minimaal €7. Een ander nadeel is dat de verpakking in de koelkast bewaard moet worden en maximaal 6 maanden houdbaar is.

====Korrelgisten====

Er zijn verschillende producenten die korrelgist maken. Bekende merken zijn Fermentis en Brewferm. Met beiden hebben wij gebrouwen en zijn de ervaringen goed. Sommige gisten kunnen meteen aan de wort worden toegevoegd, andere moeten eerst worden geactiveerd in warm water. Kijk dus voor gebruik op de verpakking/website.

Het gist is meestal genoeg voor 20 tot 25 liter wordt. Uit experimenten blijkt dat het langer duurt voordat de vergisting opgang komt dan bij een vloeibaar gist en dat het langer duurt voordat het eind-SG is bereikt. Dit hoeft op zich niet slecht te zijn, maar brengt wel meer risico's met zich mee.

De voordelen van dit gist zijn de lange houdbaarheid en lage prijs. Een zakje korrelgist kost €1,5 tot €3. Ook met deze gistsoort hebben wij goede ervaringen.

====Eigen gisten====

Het is niet altijd nodig om een nieuw gist te kopen voor een nieuw bier. Je kunt ook een oud gist hergebruiken. Je kunt een gist op de volgende manieren verkrijgen:
* Gistslurry van een vorige batch bier
* Opkweken van gist uit een (commercieel) bierflesje

Alleen met het gebruik van een gistslurry op basis van Wyeast hebben we ervaring en dat ging op zich goed. Dit is toen gebruikt voor 5 liter wort. Voor het gebruik bij een grote hoeveelheid wort moet, net als bij gebruik van gist uit een flesje, eerst een giststarter worden gemaakt.

=Gisttypes=

Hiermee wordt het type gist bedoeld, dit kan voorkomen in alle hiervoor genoemde gistsoorten.

====Ondergist====

====Bovengist====

====Eigenschappen====

Vergisten

2014-11-18T18:32:00Z

Emiel: opzet vergisting

{{Brouwhandleiding/Inhoud}}

=Uitvoering=

====Benodigdheden====
* Gekoelde wort;
* Schoon vergistingsvat;
* Schone kraan en rubber;
* Actief gist;
* Schoon waterslot;
* Suiker indien nodig

====Stappenplan====
# Maak alles wat je gaat gebruiken schoon met bijvoorbeeld Chemipro
# Maak je gist actief. Volg de verpakking of maak een [[giststarter]]
# Draai de kraan stevig in het vat met rubber ertussen en zorg dat de kraan dichtzit
# Belucht de wort door het ruig over te gooien in het vergistingsvat
# Los de suiker op in wat wort en meng alles goed door de wort zodat er geen korrels overblijven.
# Voeg de actieve gist toe aan de wort en meng dit
# Doe het deksel op het vat, zet het op zijn plaats en installeer het gevulde waterslot

Meester

2014-11-17T13:46:43Z

Emiel: Nieuwe pagina aangemaakt met '=Meester= Naast leerlingen en gezellen kent het Gilde ook Meesters. Als gezel kan je Meester worden door een meesterproef af te leggen waarmee je je specialiseert...'

Schoonmaken

2014-11-16T08:33:50Z

Emiel:

{{Brouwhandleiding/Inhoud}}

=Aandachtspunten hygiënisch brouwen=

Om hygiënisch te werken is het van belang om aan een aantal dingen aandacht te besteden. Voor het bierbrouwen zoals we dat op de Bolk doen, kun je dat onderverdelen in 3 groepen. Allereerst zijn er de algemene dingen, zoals handen wassen voor je gaat werken, aandachtspunten specifiek voor een aantal stappen in het brouwproces en de goede reiniging van de materialen.

====Algemeen====

Persoonlijke hygiëne is van groot belang om voedsel veilig te produceren. Dit betekent dat jij en je kleren schoon moeten zijn en geen vuil loslaten, dat kunnen pluisjes van je kleding zijn, maar ook haren. Draag dus niet-pluizende kleding en bind lange haren vast of draag een haarnetje. Zorg dat je schoon (‘geen herkenbare lichaamsgeur’) bent en was voor aanvang en na elk toiletbezoek je handen en onderarmen met zeep. Droog ze af met eenmalig te gebruiken papieren doeken, dus géén theedoeken etc. Ziek personeel dat besmettelijk is, hoort niet in de ruimte te komen waar voedsel wordt geprepareerd. Meld je dus af wanneer je ziek bent of ga iets anders doen, bijvoorbeeld opruimen.

Een vervuilde werkruimte kan ook gevaar opleveren voor de voedselveiligheid. Zorg dat de werkruimte zichtbaar schoon is voor je begint. Vuil kan ook ophopen aan de muren of het plafond, dus deze oppervlakken dienen ook schoon te zijn. Sluit ramen en deuren zoveel mogelijk om te voorkomen dat vuil de ruimte binnenkomt.

Wegens het gevaar voor besmetting zijn er strenge regels rond open productieprocessen (dwz alles met een niet afgesloten pan), de meeste aandachtspunten hierboven komen daaruit voort. Er is er één nog niet benoemd: het is niet toegestaan om in een ruimte met een open productieproces te eten of te drinken.

====Reiniging van materialen====

Al het materiaal dat verder niet wordt genoemd en alleen schoon, dus niet steriel, hoeft te zijn, kan gewoon met water en afwasmiddel gereinigd worden. 
''Filterkuip'': Afspoelen met water to er geen zichtbaar vuil meer op zit, daarna reinigen met soda of chemipro en goed afspoelen. Aangezien het bier na filteren nog wordt gekookt zijn micro-organismen minder van belang hier, maar fysieke deeltjes (oude moutresten bijvoorbeeld) kunnen het volgende bier wel beinvloeden. 
''Gistingsvaten'': reinigen met soda of chemipro en daarna goed afspoelen met water. Reinigen met zeep/afwasmiddel heeft een negatief effect op de kwaliteit van het bier. Voorkom krassen in het plastic door een vaatdoekje of de zachte kant van een sponsje te gebruiken. Wanneer een vat zodanigd beschadigd is dat een deel van het oppervlak niet te reinigen is, zal het vat worden weggegooid. 
''Schrootmolen'': Deze kan niet tegen water, dus stof het af met een borstel of een droge doek. 
''Steriliseren'': maak een oplossing met Chemipro Oxi en laat dit 5 minuten in contact staan met het te reinigen materiaal.